Dünyanın gözü Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) çevrilmiş durumda. Küresel iklim politikalarının şekillendiği zirve tüm hızıyla sürerken, iklim değişikliğiyle mücadelede hedeflerin bilimsel verilere dayanan, uygulanabilir ve ölçülebilir çözümlere dönüştürülmesinde akademik dünyanın üstleneceği rol büyük önem taşıyor.
Manşet Haber’e konuşan Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi Dekanı ve Sürdürülebilirlik Komitesi Başkanı Prof. Dr. Yasemin Afacan, COP31’in Türkiye açısından yalnızca uluslararası bir organizasyona ev sahipliği yapmak anlamına gelmediğini, küresel iklim politikalarının şekillenmesinde aktif rol üstlenmek için de önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. Sürdürülebilirliği yalnızca çevresel bir sorumluluk olarak değil, eğitimden araştırmaya ve kurumsal yönetime kadar uzanan bütüncül bir dönüşüm süreci olarak ele aldıklarını aktaran Afacan, 2024-2030 İklim Değişikliği Eylem Planı çerçevesinde enerji, ulaşım, su ve atık yönetimi, arazi yönetimi ile eğitim alanlarında somut hedefler ortaya koyduklarını ifade etti.
Sürdürülebilirlik Komitesi aracılığıyla akademik ve idari birimler arasında koordinasyon sağlayarak kampüsü bir "yaşayan laboratuvar" olarak değerlendirdiklerini vurgulayan Prof. Dr. Afacan, üniversitelerin rolüne ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:
"Üniversiteler yalnızca sürdürülebilirlik üzerine bilgi üreten kurumlar olmamalı; geliştirdikleri çözümleri kendi kampüslerinde deneyen, sonuçlarını ölçen ve bu deneyimi toplumla paylaşan kurumlar olmalı. Benim için COP31 bir sonuç değil, uzun vadeli dönüşümün önemli bir kilometre taşı. Asıl başarı, konferans sonrasında da sürdürülebilirliği üniversitenin kurumsal kültürüne ve günlük kararlarına kalıcı biçimde yerleştirebilmek."
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK EĞİTİM PROGRAMLARININ PARÇASI OLUYOR
Prof. Dr. Afacan, sürdürülebilirliğin yalnızca enerji tasarrufu ve karbon emisyonlarının azaltılmasıyla sınırlı olmadığını ifade etti. Gerçek bir dönüşüm için insan davranışının ve doğayla kurulan ilişkinin anlaşılması gerektiğini dile getiren Afacan, Bilkent Üniversitesi’nde mimarlık ve iç mimarlıktan kimyaya, ekonomiden endüstri mühendisliğine, uluslararası ilişkilerden sürdürülebilir işletmeye kadar pek çok farklı programda sürdürülebilirlikle ilişkili derslerin yer aldığını aktardı. Afacan, öğrencilerin disiplinlerarası çalışabilen profesyoneller olarak yetiştirildiğini söyledi. Eğitim yoluyla kazandırılan bilincin uzun vadeli etkisine işaret eden Afacan, "Bugün verdiğimiz eğitim, 10 veya 20 yıl sonraki karbon ayak izimizi de şekillendirecek" dedi.
AFACAN LAB’DA DOĞA ODAKLI NÖROMİMARİ ARAŞTIRMALARI
Prof. Dr. Afacan Bilkent Üniversitesi Afacan Lab’da mimarlık, tasarım, mühendislik, psikoloji ve nörobilim alanlarını bir araya getiren disiplinlerarası araştırmalar yürüttüklerini anlattı. Özellikle doğayla ilişki kuran mekânsal özellikleri inceleyen biyofilik tasarım üzerine odaklandıklarını belirten Prof. Dr Afacan, gerçek ve sanal ortamlarda yapılan çalışmalarda doğa ögeleriyle zenginleştirilmiş çevrelerin ve ciddi oyun uygulamalarının sürdürülebilir davranışları desteklediğini ortaya koyduklarını ifade etti. Afacan, amaçlarının yalnızca çevresel performansı yüksek mekânlar geliştirmek değil, aynı zamanda insan sağlığı, erişilebilirlik ve toplumsal kapsayıcılığı gözeten yaklaşımlar üretmek olduğunu vurguladı.
