Türkiye’de bilime adanmış bir ömrün simge isimlerinden Şadıman Karbaş Vurallı, 90 yaşını aşmasına rağmen yeniden üniversite sıralarında. Türk bayrağının bugünkü beyazlığına katkı sunan çalışmalarda yer alan Vurallı, bugün Marmara Üniversitesinde doktora eğitimini sürdürerek azmi ve öğrenme tutkusu ile dikkat çekiyor.
BAYRAĞIN BEYAZLIĞINDA ONUN DA İMZASI VAR
Kars’ta başlayan eğitim yolculuğunu Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Yüksek Mühendisliği’ne taşıyan Şadıman Karbaş Vurallı, meslek yaşamında ülke tarihine dokunan çalışmalara imza attı. Vurallı’nın en dikkat çeken katkılarından biri, Türk bayrağının üretim sürecinde yaşanan sararma sorununa yönelik yürütülen çalışmalarda ortaya çıktı.BİR AYLIK ÇALIŞMA STANDARTLARI DEĞİŞTİRDİ
Yünlü kumaşlardan üretilen bayrakların zamanla rengini kaybetmesi üzerine Bursa’daki tesislerde yapılan araştırmalara katılan Vurallı, farklı boya ve lif seçenekleri üzerinde çalıştı. Polyester ve akrilik temelli üretim yöntemiyle bayrağın daha kalıcı beyazlığa kavuşmasına katkı sunan bu çalışma, üretim standartlarının değişmesine de zemin hazırladı.
KAMPÜSTE ŞAŞIRTAN CEVAP
Bugün Marmara Üniversitesi kampüsünde doktora öğrencisi olarak çalışmalarını sürdüren Vurallı, çevresindekiler için güçlü bir ilham kaynağına dönüşmüş durumda. Kampüste kendisini görenlerin şaşkınlığına rağmen öğrenme tutkusundan vazgeçmeyen Vurallı’nın bir görevlinin “Teyze burası okul” sözüne verdiği “Biliyorum.” yanıtı, hikâyesinin en çarpıcı anlarından biri olarak öne çıkıyor.DOKTORA ÖĞRENCİSİYİM DEYİNCE ŞAŞIRDI
Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zübeyir Nişancı, onunla karşılaşmasını şu sözlerle anlattı:
“Yol soruyordu. Ben de buyurun, lütfen beraber gidelim dedim. Arabaya bindiğinde merhaba, tanışalım diye konuşmaya başladık. ‘Ben burada öğrenciyim’ dedi. Ben de haliyle bir ufak tereddütte kaldım. Nerede öğrencisiniz? Hangi seviyedesiniz? ‘Doktora öğrencisiyim’ deyince ayrıca bir şaşırdım. Şadıman Hanım’ın azminden, çabasından etkilendim. İletişimi gerçekten nazik, tatlı dilli, çok sıcakkanlı yaklaşımı hakikaten etki yaptı.”
BİLİMİ LABORATUVARDAN SAHAYA TAŞIDI
Şadıman Karbaş Vurallı’nın üretkenliği yalnızca bayrak üretimindeki katkısıyla sınırlı kalmadı. Tekstil kimyası alanında da üretim süreçlerini doğrudan etkileyen çalışmalar yaptı. Özellikle ipliğin dokumaya hazırlanmasında kullanılan “haşıl” yöntemleri üzerine yoğunlaşan Vurallı, fabrikalarda uygulanan karmaşık formülleri inceledi.ÜRETİMDE SADELEŞTİREN ÇÖZÜM
Sekiz farklı kimyasalın kullanıldığı sistemleri analiz eden Vurallı, süreci nişasta ve üre ile daha sade bir yapıya kavuşturdu. Bu yaklaşım, maliyetin düşürülmesine ve üretimin daha verimli hale gelmesine katkı sağladı.
90 YAŞINDA BİTMEYEN ÖĞRENME TUTKUSU
Bugün kütüphanede kaynak taramayı, not tutmayı ve tezini tamamlamak için çalışmayı sürdüren Vurallı, başarının temelinde dikkatin olduğunu söylüyor. Üniversite çalışanı Mehmet Kılıç, onun azmini şu sözlerle anlattı:
“Azmini gördükten sonra insan ‘biz ne yapıyoruz?’ diye düşünüyor. Bu yaşta gelip derslere katılması gerçekten takdire şayan.”
BİLİMİ BİR NÖBET OLARAK GÖRÜYOR
Vurallı, yıllar önce ders verdiği öğrencileriyle bugün aynı kampüste yeniden buluşuyor. Öğrencilerinin akademisyen olarak görev yaptığı üniversite ortamında hâlâ öğrenmeye devam eden Şadıman Karbaş Vurallı, bilimi kişisel bir başarıdan çok kuşaktan kuşağa devredilen bir emanet olarak görüyor.
