ABD’de beslenme politikası, Donald Trump yönetiminin yayımladığı yeni Diyet Rehberi (Dietary Guidelines for Americans) ile köklü bir değişim geçirdi. Aşı karşıtlığıyla tanınan Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. ile Tarım Bakanı Brooke Rollins tarafından Beyaz Saray’da tanıtılan rehber, işlenmiş gıdalara savaş açarken kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri ve hayvansal yağları yeniden merkeze aldı.
“GERÇEK GIDA YİYİN” MESAJI
Yeni rehber, Amerikalılara “gerçek gıdalar” tüketmeleri çağrısında bulunuyor. Ultra işlenmiş ürünlerden, ilave şekerden ve rafine karbonhidratlardan uzak durulması öneriliyor. Kennedy, “Bugün hükümetimiz ilave şekere savaş açıyor. Katkı maddeleri, fazla tuz ve şeker yüklü yüksek derecede işlenmiş gıdalar sağlığa zarar verir. Mesajım net: Gerçek gıda yiyin.” ifadelerini kullandı.
SOSYAL MEDYADA TARTIŞMA YARATTI
Yeni rehber sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bazı kullanıcılar tavsiyelerdeki radikal değişimi sorgularken, bazıları da bugüne kadar gıda sektörünün baskısıyla yanlış yönlendirme yapıldığını savundu. Uzmanlar ise tüm başlıklarda hemfikir değil. İşlenmiş gıdaların azaltılması konusunda geniş bir uzlaşı varken, kırmızı et, tam yağlı süt ve doymuş yağların öne çıkarılması eleştiri konusu oldu.
YENİ GIDA PİRAMİDİ NASIL ŞEKİLLENDİ?
Yeni rehberle birlikte klasik Amerikan gıda piramidi tersine çevrildi. Et ve sebzeler en geniş alanı kaplarken, şekerli ve yüksek derecede işlenmiş gıdalar listenin en altına itildi. Biftek, peynir ve tam yağlı süt ürünleri üst sıralarda yer aldı. Bu yaklaşım, yıllardır uygulanan “az yağlı beslenme” politikasından ciddi bir kopuş anlamına geliyor.
PROTEİN VURGUSU VE TARTIŞMALI RAKAMLAR
Yeni rehber, yetişkinlerin kilogram başına günlük 1,2–1,6 gram protein almasını öneriyor. Önceki rehberlerde bu miktar 0,8 gramdı. New York Üniversitesi’nden emekli beslenme profesörü Marion Nestle, BBC’ye yaptığı açıklamada bu yaklaşımı eleştirerek, “Amerikalılar zaten yeterince protein alıyor. Bu rehber bizi 1950’lerin et ve süt ağırlıklı diyetlerine geri götürüyor.” dedi.
YAĞLAR KONUSUNDA ÇELİŞKİLİ MESAJLAR
Rehber bir yandan zeytinyağı gibi bitkisel yağları önerirken, diğer yandan tereyağı ve sığır yağı gibi doymuş yağ oranı yüksek seçenekleri de “alternatif” olarak sunuyor.
Sağlık Bakanlığı, doymuş yağdan gelen kalorinin toplam kalorinin yüzde 10’unu geçmemesi gerektiğini belirtse de, bilimsel belgelerde bitkisel yağları teşvik eden önceki vurguların azaltıldığı görülüyor.
KOLESTEROL VE KALP SAĞLIĞI ENDİŞESİ
Ohio State Üniversitesi’nden gıda bilimci Martha Belury, doymuş yağların LDL kolesterol seviyelerini artırdığına dikkat çekerek, bu durumun kalp krizi ve felç riskini yükselttiğini söyledi. Uzmanlara göre doymuş yağ ağırlıklı beslenme, insülin direnci, tip 2 diyabet ve obeziteyle bağlantılı kalp hastalıklarının da önünü açabiliyor.
UZMANLAR VE KURUMLAR İKİYE BÖLÜNDÜ
Amerikan Tıp Birliği (AMA), ultra işlenmiş gıdalarla mücadeleyi olumlu karşıladı. Amerikan Kalp Derneği (AHA) ise kırmızı et ve tuz tüketiminin doymuş yağ ve sodyum sınırlarını aşabileceği uyarısında bulundu.
ET VE SÜT SEKTÖRÜ MEMNUN
Et ve süt ürünleri sektörü rehberi destekledi. Ulusal Sığır Yetiştiricileri Birliği, kırmızı etin yeniden sağlıklı protein kaynağı olarak sunulmasını “bilimsel bir zafer” olarak nitelendirdi.
FEDERAL PROGRAMLARI DA ETKİLEYECEK
Yeni beslenme rehberi, okul yemeklerinden askeri rasyonlara, hastanelerden cezaevlerine kadar birçok federal beslenme programını 2030’a kadar etkileyecek. Trump yönetimi bu değişimi “Amerika’yı yeniden sağlıklı kılma” hedefinin temel adımlarından biri olarak görüyor.
Haber Merkezi
