Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, 2025 yılında dünya genelinde idam cezalarında belirgin bir artış yaşandığını belirterek, idam cezasının suçla mücadelede etkili bir yöntem olmadığını ve masum insanların hayatını kaybetmesine yol açabileceğini açıkladı.
Türk, 2025 yılına ait idam cezalarına ilişkin değerlendirmesini yazılı bir açıklamayla paylaştı.
UYUŞTURUCU SUÇLARINDAKİ İNFAZLAR ARTIŞTA
Açıklamada, BM İnsan Hakları Ofisinin 2025’te özellikle uluslararası hukukun “en ağır suçlar” tanımına girmeyen fiiller nedeniyle verilen idam cezalarında endişe verici bir artış gözlemlediği belirtildi. Bu artışın, kasıtlı öldürme içermeyen uyuşturucu bağlantılı suçlar nedeniyle uygulanan infazlardan kaynaklandığı vurgulandı.
İRAN VE SUUDİ ARABİSTAN'DA SAYILAR YÜKSEK
Türk’ün paylaştığı verilere göre, İran’da 2025 yılında en az 1500 kişi idam edildi. Bu infazların en az yüzde 47’sinin uyuşturucu suçlarıyla bağlantılı olduğu ifade edildi. Suudi Arabistan’da ise aynı yıl içinde en az 356 kişinin idam edildiği bildirildi.
ABD'DE GEÇEN YIL 47 KİŞİNİN İDAM EDİLDİ
Açıklamada, ABD’de geçen yıl 47 kişinin idam edildiği bilgisi yer aldı. Somali’de en az 24, Singapur’da ise 17 kişinin idam cezasının infaz edildiği aktarıldı.
ÇİN VE KUZEY KORE VERİ AÇIKLAMIYOR
Çin ve Kuzey Kore’de idam cezalarına ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılmadığını belirten Türk, bu ülkelerdeki infazların gizli kalmaya devam ettiğine dikkat çekti.
İSRAİL'İN YASA TASARILARI GÜNDEMDE
Türk, İsrail’de yalnızca Filistinlilere uygulanması öngörülen zorunlu idam cezası hükümlerini genişletmeyi amaçlayan yasa tasarılarının gündemde olduğunu belirtti. Bu durumun, Filistinlilerin adil yargılanma hakkı başta olmak üzere uluslararası insan hakları hukuku ve insancıl hukuk açısından ciddi endişeler doğurduğunu ifade etti.
"İDAM CEZASI CAYDIRICI DEĞİL"
Açıklamada, idam cezasının uluslararası hukukla bağdaşmadığı ve suçu caydırma konusunda etkisiz olduğu vurgulandı. Türk, bazı ülkelerin 2025’te idam cezası gerektiren suçları azaltma ya da tamamen kaldırma yönünde adımlar attığını da hatırlattı. “İdam cezası etkili bir suç kontrol aracı değildir ve masum insanların idamına yol açabilir. İdam cezası çoğu zaman keyfi ve ayrımcı bir şekilde, kanun önünde eşitlik temel ilkelerine aykırı olarak uygulanıyor” ifadeleri açıklamada doğrudan yer aldı.
Türk, idam cezasını uygulamayı sürdüren ülkelere infazlara derhal son verme, mevcut ölüm cezalarını hafifletme ve idam cezasını tamamen kaldırmaya yönelik somut adımlar atma çağrısını yineledi.
Kaynak: AA
