Türkiye’de yükseköğretim sisteminin nitelikli insan kaynağıyla güçlendirilmesine yönelik çalışmalar kapsamında, 2025 yılında Ek-46 ve Ek-34 maddeleri çerçevesinde yüzlerce doktoralı araştırmacı üniversitelerde görevlendirildi.
Yükseköğretim Kurulu, nitelikli doktoralı araştırmacıların üniversitelere kazandırılmasına yönelik uygulamaların somut sonuçlar verdiğini duyurdu.
AKADEMİYE NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞI
Yükseköğretim Kanunu’nun Ek-46’ncı maddesi, yurt içinde ve yurt dışında doktora derecesine sahip nitelikli araştırmacıların Türk üniversitelerinde kısmi zamanlı olarak görevlendirilebilmesine imkân tanıyor. Bu uygulamayla üniversitelerin araştırma kapasitesinin artırılması ve akademik üretimin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Buna paralel olarak Ek-34’üncü madde kapsamında ise doktora sonrası araştırmacıların Ar-Ge ve tasarım projelerinde sözleşmeli olarak istihdam edilmesi sağlanıyor. Böylece proje temelli bilimsel üretimin yaygınlaştırılması hedefleniyor.
114 ARAŞTIRMACI GÖREVLENDİRİLDİ
2025 yılı boyunca Ek-46 kapsamında dünyanın önde gelen üniversiteleri ve araştırma merkezlerinden 114 araştırmacının başvurusu onaylanarak Türk üniversitelerinde görevlendirme yapıldı.
Bu araştırmacıların görev aldığı kurumlar arasında Oxford Üniversitesi, Tokyo Üniversitesi, Duke Üniversitesi, Torino Üniversitesi, Newcastle Üniversitesi, Giessen Üniversitesi, Microsoft Research (ABD) ve Qatar Üniversitesi College of Dental Medicine gibi uluslararası kuruluşlar yer aldı.
Görevlendirilen 114 araştırmacının:
-
70’i doktor,
-
20’si doçent,
-
24’ü profesör unvanına sahip oldu.
Araştırmacıların 70’i Türkiye’deki 38 farklı kurumdan, kalan kısmı ise yurt dışındaki üniversite ve araştırma merkezlerinden geldi.
DOKTORA SONRASI ARAŞTIRMACI İSTİHDAMI
Ek-34’üncü madde kapsamında 2025 yılında toplam 284 araştırmacının üniversitelerde istihdam edilmesi sağlandı. Bu araştırmacıların 187’si ilk kez, 97’si ise görev süresi uzatılarak programdan yararlandı.
Uygulama, doktora mezuniyetinin üzerinden 7 yılı geçmemiş ve akademi dışı istihdamda bulunmayan araştırmacıların yükseköğretimle bağını sürdürmesini amaçlıyor.
MÜHENDİSLİK VE TEMEL BİLİMLER
Ek-46 kapsamında 2025 yılında en fazla başvuru mühendislik alanlarından geldi. Bunun yanı sıra temel bilimler (fizik, kimya, biyoloji, matematik), sağlık bilimleri, sosyal bilimler, yaşam bilimleri ve eğitim bilimleri de öne çıkan alanlar arasında bulundu.
Ek-34 kapsamında ise en fazla istihdam temel bilimler alanında gerçekleşti. Mühendislik, sağlık bilimleri ve sosyal bilimler de yoğunluk gösteren diğer alanlar oldu.
ARAŞTIRMACI GÖREVLENDİRMELERİNDE ÖNE ÇIKAN ÜNİVERSİTELER
Ek-46 kapsamında en fazla araştırmacı görevlendiren üniversiteler arasında;
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Gebze Teknik Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Bursa Teknik Üniversitesi sıralandı.
Ek-34 kapsamında ise Bursa Uludağ Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi en fazla başvuru yapan kurumlar arasında yer aldı.
ÜNİVERSİTE-SEKTÖR İŞ BİRLİĞİ
Erol Özvar, konuya ilişkin değerlendirmesinde, özellikle Ek-46 uygulamasıyla sektörde aktif görev yapan doktoralı araştırmacıların üniversitelere kazandırılmasının hedeflendiğinin altını çizdi.
Özvar, üniversitelerin kamu ve özel sektörle, yurt içi ve yurt dışındaki nitelikli araştırmacılarla daha güçlü bağlar kurmasının amaçlandığını vurgulayarak, bu uygulamaların yükseköğretim sisteminde uluslararasılaşma ve üniversite-sektör iş birliği açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Kaynak: YÖK
